[PL] DeepSeek-V4.1-Flash: KV cache ścięty do 890 bajtów na token. 552 mld parametrów, 8 mld aktywnych przy prefillu

Raport techniczny DeepSeek-V4.1-Flash (arXiv 2609.19969, 17 września 2026) ma tytuł, który od razu mówi, gdzie autorzy widzą wąskie gardło: “Pushing the Limits of KV Cache Compression”. To praca o tym, jak utrzymać długi kontekst taniej, a nie o kolejnych punktach w tabeli wyników.

Punkt wyjścia zna każdy, kto utrzymuje agenta: obciążenie przesunęło się na wejście. Agenci działający długo wrzucają do modelu ogromne konteksty, więc koszt siedzi nie tylko w liczeniu (prefill pozostaje drogi), ale i w tym, ile miejsca zajmuje KV cache w HBM oraz na dyskach SSD, i ile danych trzeba przez ten nośnik przepchnąć. Te trzy rzeczy naraz – compute, pojemność i pasmo – są dziś tym, co blokuje dalsze obniżanie kosztu wdrożenia.

Causal Encoder-Decoder: 8 mld parametrów przy prefillu, 16 mld przy dekodowaniu

Model ma 552 mld parametrów bazowych (Mixture-of-Experts) i obsługuje kontekst do miliona tokenów. Nowość to architektura Causal Encoder-Decoder (CED): 40 warstw Transformera rozdzielono na 20-warstwowy encoder przyczynowy i 20-warstwowy decoder.

Kluczowa różnica względem klasycznego układu: globalny KV cache decodera jest rzutowany z końcowych stanów ukrytych encodera, a nie liczony z osobnych stanów każdej warstwy decodera. Efekt jest podwójny. Po pierwsze nie trzeba trzymać osobnego zestawu KV na każdą warstwę decodera, po drugie model aktywuje 8 mld parametrów na token przy prefillu i 16 mld przy dekodowaniu. Dla zastosowań agentowych, gdzie wejścia jest dużo, a wyjścia relatywnie mało, to dokładnie ta asymetria, która obniża rachunek.

CSA2: trzy tryby uwagi i indekser, który nie rośnie z kontekstem

Compressed Sparse Attention 2 przypisuje każdej warstwie uwagi jeden z trzech statycznych trybów: Full, Reindex albo Reuse. Warstwy dzielą główny KV oraz K indeksera, a indeksy Top-K rzadkiej uwagi są między nimi dzielone, zamiast liczyć je od nowa w każdej warstwie.

W decoderze dochodzi Hierarchical Sparse Indexer: kolejne warstwy indeksujące przeszukują tylko pulę kandydatów zbudowaną przez pierwszą warstwę w trybie Full. To ogranicza koszt głębokich indekserów niezależnie od długości kontekstu – indeksowanie przestaje skalować się z liczbą tokenów w oknie.

FP4 w KV cache i 890 bajtów na token

Główny KV cache trzymany jest w formacie FP4 (E2M1) ze skalą E4M3 na każde 16 kanałów. Razem z ponownym wykorzystaniem między warstwami daje to 890 bajtów na token w globalnym KV cache (zawsze w HBM) – około jednej czwartej tego, co potrzebuje DeepSeek-V4-Flash, i około 437 razy mniej niż w pierwszej generacji serii V4.

W liczbach, które da się porównać: milion tokenów kontekstu to około 0,83 GiB globalnego KV cache, przy około 3,3 GiB w poprzedniku (przy założeniu ich relacji 4:1). Przy kontekście miliona tokenów i wielu równoległych sesjach to różnica między kilkoma a kilkunastoma zapytaniami na jednej karcie.

SWA Bounded Replay: stanu okna nie trzeba zapisywać na dysk

Drugi mechanizm dotyczy pamięci trwałej. Zamiast utrwalać na SSD stany KV warstw z oknem przesuwnym (SWA), model odtwarza brakujące stany, przeliczając tylko ostatnie nwin tokenów – stąd nazwa. Trwały KV cache, na SSD albo w pamięci hosta, spada do około 1/8 tego, co zajmuje V4-Flash.

To świadomy wybór: taniej jest przeliczyć wąskie okno niż utrzymywać i przenosić jego stan między HBM, RAM-em i dyskiem. Przy planowaniu przepustowości warto pamiętać, że model zamienia tu zajętość pamięci na compute.

Reszta architektury

  • Single-Pass mHC – poprawione mieszanie strumienia rezydualnego z wydajnym jądrem Mega-mHC.
  • Engram – pamięć warunkowa o 196 mld parametrów, odpytywana rzadko, przez wyszukiwanie po tokenach.
  • DSpark – dekodowanie spekulatywne z półautoregresyjnym generowaniem szkiców i weryfikacją sterowaną pewnością modelu.
  • MoE – 1 ekspert wspólny i 384 ekspertów delegowanych na warstwę, z czego 6 aktywnych na token.
  • Wizja – encoder DeepSeek-ViT trenowany od zera (2D-RoPE, downsampling 3×3 pixel-unshuffle) plus dwuwarstwowy projektor MLP; obrazy wchodzą do treningu od samego początku.

Faza przedtreningowa: 45 bln tokenów korpusu multimodalnego, rzadka uwaga trenowana przy sekwencji 64 tys. tokenów, kontekst rozszerzony do miliona po 34 bln tokenów. Faza post-treningowa to klasyczne SFT, potem RL, potem on-policy distillation, bez zmian algorytmicznych – cała praca poszła w potok danych, czyli automatyczną syntezę zadań i środowisk agentowych. Model ma też ciągłą regulację wysiłku rozumowania (liczba całkowita od 1 do 100) do handlu między kosztem a jakością.

Wyniki

Model bazowy na tle poprzedników:

Test V4-Flash-Base (284 mld) V4-Pro-Base (1,6 bln) V4.1-Flash-Base (552 mld)
MMLU-Pro (5-shot) 68,3 73,5 74,1
SuperGPQA (5-shot) 46,5 53,9 53,1
SimpleQA-Verified 30,1 55,2 42,3
HumanEval (Pass@1) 69,5 76,8 79,4
BigCodeBench (Pass@1) 56,8 59,2 60,6
GSM8K (8-shot) 90,8 92,6 93,0
MATH (4-shot) 57,4 64,5 61,1
LongBench-V2 44,7 51,5 45,2
MMMU-Pro (4-shot) – – 56,5
DocVQA (LLM-Judge) – – 95,6

Wniosek z tej tabeli: model o 552 mld parametrów bazowych wyprzedza konstrukcję o 1,6 bln na części testów rozumowania i kodu (MMLU-Pro, HumanEval, GSM8K, BigCodeBench), ale przegrywa z nią tam, gdzie liczy się szeroka wiedza faktograficzna – SimpleQA-Verified 42,3 wobec 55,2, SuperGPQA 53,1 wobec 53,9, MATH 61,1 wobec 64,5. Wiedza nadal kosztuje parametry, których tu świadomie nie ma.

Po posttrainingu, przy maksymalnym wysiłku rozumowania, obraz jest taki:

Test Opus-5.0 GPT-5.6 Sol K3 GLM-5.3 V4-Pro V4-Flash V4.1-Flash
Terminal-Bench 2.1 89,1 88,8 88,3 88,2 87,9 82,7 90,6
DeepSWE v1.1 74,0 73,0 67,5 66,9 62,7 54,4 74,2
CyberGym – 84,5 80,0 84,5 83,3 76,7 88,1
Codeforces (rating) – – – – 3348 3289 3471
AutomationBench 50,3 45,8 46,7 48,8 43,2 37,7 54,8
Agent’s Last Exam 28,6 26,7 27,6 28,5 25,7 25,2 31,8
HLE z narzędziami 63,6 – 59,8 62,5 60,0 51,5 63,9

Skok wobec V4-Flash jest duży: Terminal-Bench 2.1 z 82,7 na 90,6, DeepSWE z 54,4 na 74,2, CyberGym z 76,7 na 88,1. Są jednak miejsca, w których model wyraźnie odstaje od czołówki: HLE 36,8 wobec 56,3 u Opusa (39,1 w podzbiorze tekstowym), Terminal-Bench 3.0 30,0 wobec 43,3, Terminal-Bench 4.0 31,2 wobec 51,8, ExploitGym 15,3 wobec 33,7 u GPT-5.6 Sol. Na nowszych i trudniejszych zestawach agentowych konkurencja nadal ucieka, a autorzy sami oznaczają gwiazdką, że część wyników HLE dotyczy tylko tekstu.

Osobno warto spojrzeć na tabelę uwzględniając rusztowania (harnessy), bo pokazuje, ile wnosi sam agent. Terminal-Bench 2.1: DSH Minimal 90,6, mini-SWE 90,3, Claude Code 88,0, Pi 86,1, OpenCode 85,0, Codex 84,1. DeepSWE v1.1: mini-SWE 74,2, DSH Minimal 72,6, DSH Standard 70,5, Claude Code 69,8. Rozrzut między rusztowaniami to kilka punktów, czyli mniej więcej tyle, ile dzieli sąsiadujące modele w tabeli.

Co z tego wynika dla inżyniera

  • Śledź bajty KV cache na token, nie tylko cenę za token. Przy długim kontekście i wielu sesjach to ta liczba decyduje o realnym koszcie, a nie stawka za milion tokenów w cenniku.
  • Asymetria prefill i decode (8 wobec 16 mld) premiuje obciążenia agentowe. Jeśli płacisz za cache-hit, warto przeliczyć własne wzorce ruchu pod nowy podział kosztu.
  • Wagi są na licencji MIT, plik na Hugging Face ma ponad 570 tys. pobrań, a karta modelu podaje kwantyzację FP8 – model da się odpalić lokalnie.
  • Uwaga przy wdrożeniu: wydanie nie zawiera szablonu czatu w formacie Jinja. Zamiast niego jest referencyjna implementacja w Pythonie (katalog encoding/) oraz zestaw bibliotek w Rust o nazwie deepseek-recipe do kodowania promptów. Zalecane parametry to temperatura 1,0, top_p 0,95 i co najmniej 256 tys. tokenów wyjścia.

O tym modelu pisaliśmy już w sierpniu, przy okazji wydania V4-Flash-0731 – tam chodziło o same wyniki i o to, jak mniejszy model dogonił Pro. Teraz mamy raport techniczny, który pokazuje, skąd te wyniki biorą się architektonicznie, i to jest ciekawsza część.

Zwracam uwagę na kierunek. Reszta rynku ściga się w punktacji, a DeepSeek pracuje nad tym, ile kosztuje utrzymanie kontekstu. Dla każdego, kto trzyma agenta na długim kontekście, jest to dziś istotniejsze niż kolejny punkt w tabeli wyników.

Treść została wygenerowana przy użyciu sztucznej inteligencji i zweryfikowana przez redaktora.

Źródła

Kategorie:

Skomentuj